İş Kazasının Bildirim Süreleri İle İş Kazasının Yasal Süresinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na Bildirilmemesi Durumunda Uygulanacak Yaptırımlar

I- GİRİŞ

İş kazası, doktrinde sigortalının, işverenin emir ve talimatları altında bulunduğu esnada çalıştığı iş veya işin gereği nedeniyle aniden ve dıştan meydana gelen bir etkenle onu bedence ya da ruhça zarara uğratan olay olarak tanımlanmaktadır(1).

İş kazası kavramı, kazanın çalışma yaşamından doğan halini oluşturmakta olup, mesleki risklerin başında gelmektedir. İş kazası halinde, kazaya uğrayan sigortalının veya onun ölümü halinde hak sahiplerinin sosyal sigorta yardımlarından yararlanabilmeleri için, olayın Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun da bu olayı iş kazası olarak kabul etmesi gerekmektedir. İş kazasında bildirim yükümlüğü genel olarak bağımlı çalışanlar bakımından işverene, bağımsız çalışan sigortalılarda ise kendilerine aittir. Bu yazımızda iş kazasının bildirim süreleri ile iş kazasının yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları açıklamaya çalışacağız. 

II- İŞ KAZASININ SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NA BİLDİRİM SÜRELERİ    

İş kazaları ile ilgili bildirim süreleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun(2) 13. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre;

4/1-a kapsamındaki sigortalılar ile 5510 sayılı Kanun’un 5.maddesi kapsamındaki kısmen sigortalı sayılanların iş kazası geçirmeleri halinde işverenleri tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu’na da kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirim yapılmalıdır (5510 sK. md.13/II-a).

Düşük Bedelli Fatura Kesilmesi Hapis Cezası Gerektirir mi?

I- GİRİŞ

Bilindiği gibi vergi sistemimizde adli ceza gerektiren vergi suçları 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde yer almakta, bu fiillerden muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme fiilini işleyenler hakkında on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunacağı belirtilmektedir (VUK md. 359/a-2). Kanun’da bu suç; gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtmak olarak tanımlanmıştır. Muamelenin miktarının gerçeğe aykırılığından; belgedeki ürünün (hizmetin) niceliğinin gerçeğinden farklı gösterilmesi anlaşılmakla birlikte, maddede fiyat deyimi de geçmediğinden, belgenin mahiyetinin gerçeğe aykırı olmasının ne anlama geldiği özellikle toplam bedelin (fatura tutarının) gerçeğinden farklı gösterilmesinin suç olup olmadığı tartışmalıdır. 

Bu çerçevede, bu yazı dizisinin ilkinde gerçek satış değerinin altında fatura düzenlenmesi şeklinde gerçekleşen bir işlemde düzenlenen belgenin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ve işlenen fiilin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme suçu olup olmadığı konusu; idarenin görüşü ve Yargıtay kararları ışığında tartışılmaya, ikincisinde suçun uygulamada nasıl anlaşıldığı ve yerindeliğine ilişkin görüşlerimiz aktarılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda, bir mal ya da hizmetin değerinin altında fatura edilmesi fiilinin muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemek anlamında gelip gelmediği sorusu cevaplanmadan önce suçun tanımlanması ve davranış unsurunun belirlenmesi gerekmektedir. 

Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Ticari Defterlerin Tasdiki ve Tutulması İle İlgili Tacirlerin Yükümlülükleri ve Cezalar

1 . GENEL AÇIKLAMA

Tasdik ettirilmesi ve tutulması zorunlu olan defterler ve tasdik hükümleri Yeni Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerinde yer almaktadır.

Ticari ve mesleki faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin tutmak zorunda oldukları yasal defterlerin geçerli olabilmesi için, Ticari ya da mesleki faaliyetinin icra edildiği yerin noterince, her yıl tutacakları defterleri bir önceki yılın aralık ayı sonuna kadar tasdik ettirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Yeni Türk Ticaret Kanununda Ticari defterlerin tasdiki ile ilgili olarak yapılan düzenlemeler bu makalenin konusunu oluşturmaktadır.

2. YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNDA MÜKELLEFİN DEFTER TUTMA YÜKÜMLÜLÜKLERİ

6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesi ile mükellefin defter tutma yükümlülükleri belirlenmiş olup, birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları 26.06.2012 tarih ve 6335 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değiştirilmiştir.

Yeni Türk Ticaret Kanunu’ nun defter tutma yükümlülüğü ne ilişkin olarak 64/1 md. 26.06.2012 tarih ve 6335 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değiştirilen şeklinde ; ‘ Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.’ denmektedir.

Yeni TTK Uyarınca Cezayı Gerektiren Haller ve Cezalar

1-TİCARET SİCİLLE İLGİLİ CEZALAR

a-Tescile davet ve cezası

Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.
Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürü tarafından ikiyüz Türk Lirasından dörtbin Türk Lirasına kadar idari para cezasıyla cezalandırılır. (33. Md.)

b- Yalan Beyan

Tescil ve kayıt için bilerek gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Gerçeğe aykırı tescilden dolayı zarar görenlerin tazminat hakları saklıdır.( 38.Md)


2-TİCARET ÜNVANI KULLANMA ZORUNLULUĞU VE DEVRİ İLE İLGİLİ CEZALAR


a- Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır. (38/1)