Türkiye Noterler Birliğinden Sicil Tasdiknamelerine İlişkin Önemli Açıklamalar

      Hukuk -20962

Ankara, 06/12/2013

 Özü: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu’nun ticaret sicili tasdiknamelerine ilişkin yazısı hk.

 ........................ NOTER ODASI BAŞKANLIĞINA

........................ NOTERLİĞİNE    

             Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Başkanlığınca Birliğimize gönderilen 04.12.2013 tarihli ve 2554 sayılı yazıda;

            “Son günlerde üyelerimizden Konfederasyonumuza yansıyan sorunlarda, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da bazı noterlerin, ticari defter tasdik ettiren esnaf ve sanatkârlardan ticaret sicil tasdiknamesi istedikleri, ticaret sicil tasdiknamesi İbraz etmeyen esnaf ve sanatkârlarımıza ise ticaret siciline kayıt yaptırmaları gerektiğinin söylendiği ifade edilmektedir.

            Bilindiği üzere, kimlerin esnaf ve sanatkâr,  kimlerin tacir ve sanayici sayılacakları,  6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 11.  maddesinin 2. fıkrasına istinaden çıkartılan Bakanlar Kurulu kararına göre belirlenmektedir.

            6102 sayılı Kanuna göre yeni bir Bakanlar Kurulu kararı yayımlanıncaya kadar, 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı yürürlüktedir.

            Anılan karar aşağıdaki gibidir.

            Esnaf ve sanatkâr ile tacir ve sanayicinin ayrımı

            MADDE  1  -  (1)  5362 sayılı  Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 63 üncü maddesi ile 6762  sayılı Türk Ticaret Kanununun 12 nci ve 17 nci maddelerinin uygulaması bakımından;

            a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete'de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının  (1)  ve  (3)  numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını,  (2)  numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,

            Ancak,  esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi  iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,

            b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri,

            kararlaştırılmıştır.

            Diğer taraftan, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkâr Meslek Kuruluşları Kanununun 68. maddesine göre, esnaf ve sanatkârlar, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren otuz gün içinde durumlarını aynı Kanunun 67. maddesine göre kurulan Esnaf ve Sanatkâr Siciline tescil ettirmek ve Esnaf ve Sanatkâr Sicil Gazetesinde ilan ettirmekle yükümlüdür.

            Bununla beraber,  yine 5362 sayılı Kanunun 68.  maddesinin dördüncü fıkrasında da  "Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken,  daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayda zorlanamazlar."ifadesine yer verilmiştir.

            Ayrıca, aynı Kanunun 7. maddesinin d bendinde esnaf ve sanatkâr olabilmek için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıtlı olmama şartı aranmaktadır.

            Dolayısıyla,  ticaretle uğraşan gerçek kişiler yukarıda açıklanan mevzuat gereğince ya ticaret siciline ya da esnaf ve sanatkâr siciline kayıt yaptırmak zorundadırlar.  Bu nedenle, aynı kişinin hem ticaret siciline hem de esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olması kanunen mümkün değildir. 

            Dolayısıyla, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı_esnaf_ve sanatkârların, ticari defterlerinin tasdikinde ticaret sicil tasdiknamesi ibraz etmeleri yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.”denilmektedir.

            Yukarıda yer alan yazı doğrultusunda;

            1- Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanların, aynı zamanda ticaret siciline kayıtlı bulunmaları mümkün olmadığından, esnaf ve sanatkârların ticari defterlerinin tasdikleri sırasında, TTK. nun 64. maddesinde belirtilen ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 16’ncı maddesi uyarınca ticaret sicil müdürlüklerince verilen “ticaret sicili tasdiknamesinin” istenmemesi gerektiği,

            2- Mükellefin esnaf veya tacir olup olmadığının belirlenmesi bakımından, esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı olduklarını belirtenlerden bu durumlarını kanıtlayan bir belge istenmesinin, belge ibraz edilememesi halinde ise buna ilişkin yazılı beyanlarının alınmasının uygun olacağı,

            düşünülmektedir.

            Bilgi edinilmesi ile buna göre uygulama yapılmasını rica ederim.  

            Saygılarımla,

            Yunus TUTAR                                                                                                               Başkan                                                                   

            (GENEL YAZI:118)

Yeni Türk Ticaret Kanununda Ticari Defterler

Ticari Defterler

A) Defter tutma ve envanter

I – Defter tutma yükümlülüğü

Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.

(2) Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.

(3) Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır. Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. Yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar notere yaptırılır. Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir. Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmaz. Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir.

İş Sağılğı ve Güvenliği Kanununa Göre Onaylı Defter, Sağlık Kayıtlarının Saklanması,Yeni İşverene Verilmesi

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu yavaş yavaş çalışma hayatına girmeye başladı.

Onaylı Defter işverenler için tutulması zorunlu defter haline gelmiştir.

Onaylı Defter Nedir?

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından yapılan tespit ve tavsiyeler ile gerekli görülen diğer hususların yazıldığı, seri numaralı ve sayfaları bir asıl iki kopyalı şekilde düzenlenmiş her işyeri için tek olan defteri ifade eder.

O halde onaylı defter de işyeri hekimi,iş güvenliği uzmanının o işyeri ile ilgili iş sağlığı,güvenliği adına yapmış oldukları bulgular yer aldığı gibi,hataları ortadan kaldırma adına bulguları düzeltici,önleyici tedbirleri içeren tavsiyelerde yer alacaktır.

Seri numaralı olacaktır.Asıl ve kopya(otokopili) olması gerekecektir.

Bu defter işverenin iş sağlığı ve güvenliği adına o işyeri için aynası olacaktır.

Onay Makamı Kimdir?

Bu defterleri onaylatılması gerekmektedir.

Halk deyimi ile bakkal defteri gibi kullanılmayacaktır.

Resmi defter niteliğinde olduğu için onaylanması gerekiyor.

Üç aşamada onaylatabilirsiniz.

Onaylı defter işyerinin bağlı bulunduğu ;

• Ø Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri,
• Ø İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü,
• Ø Noterce her sayfası mühürlenmek suretiyle onaylanır.

İmzalanması İşverene Tebliğ Edilmiş Olunur:

2013 Yılında Tasdik Edilecek Defterlere İlişkin Bilgiler (Tablo)

Resmin büyük halini görmek üzerine tıklayın

Notlar:

• Yukarıda sınıflandırılan defterlerden açılış onayı gerektirenler; kuruluş sırasında veya kullanmaya başlamadan önce tasdik ettirilir.

• Açılış onaylarının noter tarafından yapıldığı takdirde Ticaret Sicili Tasdiknamesi noter tarafından aranması zorunludur. (2013 yılı açılış onayları için gereklilik yoktur.)

• İlk açılış onaylarında Ticaret Sicil Tasdiknamesi aranmaz.

• İlk açılış onayları Ticaret Sicil Müdürlüklerince de yapılabilir.

Yasal Defterler Hakkında Soru ve Cevaplar

Soru 1:Kimler defter tutmak zorundadır?

Cevap 1: Tüm tacirler defter tutmakla yükümlüdür.

Soru 2:Tacir ifadesinden anlaşılması gereken nedir?

Cevap 2:6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda gerçek kişi ve tüzel kişi tacirlerden söz edilmiş ve tacire ilişkin hükümlerin donatma iştirakine de aynen uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

-Gerçek Kişiler: Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (TTK 12/1).

- Tüzel Kişiler: Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. (TTK 16/1).

Soru 3:Tacirlerin gerçek kişi veya tüzel kişi olmasının tutulacak defterlere etkisi var mıdır?

Cevap 3: Evet gerçek kişi tacirler ile tüzel kişi tacirlerin tutacakları defterlerde farklılık vardır.Ayrıca tüzel kişi tacirlerin tutacakları defterler şahıs şirketi veya sermaye şirketi olmasına bağlı olarak değişmektedir.

Soru 4:Hangi şirketler şahıs şirketidir?

Cevap 4: Kollektif ve Komandit şirketler şahıs şirketidir.

Soru 5:Sermaye şirketinin kapsamı nedir?

Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Göre Ticari Defterlerin Tasdiki ve Tutulması İle İlgili Tacirlerin Yükümlülükleri ve Cezalar

1 . GENEL AÇIKLAMA

Tasdik ettirilmesi ve tutulması zorunlu olan defterler ve tasdik hükümleri Yeni Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerinde yer almaktadır.

Ticari ve mesleki faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin tutmak zorunda oldukları yasal defterlerin geçerli olabilmesi için, Ticari ya da mesleki faaliyetinin icra edildiği yerin noterince, her yıl tutacakları defterleri bir önceki yılın aralık ayı sonuna kadar tasdik ettirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Yeni Türk Ticaret Kanununda Ticari defterlerin tasdiki ile ilgili olarak yapılan düzenlemeler bu makalenin konusunu oluşturmaktadır.

2. YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNDA MÜKELLEFİN DEFTER TUTMA YÜKÜMLÜLÜKLERİ

6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesi ile mükellefin defter tutma yükümlülükleri belirlenmiş olup, birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları 26.06.2012 tarih ve 6335 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değiştirilmiştir.

Yeni Türk Ticaret Kanunu’ nun defter tutma yükümlülüğü ne ilişkin olarak 64/1 md. 26.06.2012 tarih ve 6335 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değiştirilen şeklinde ; ‘ Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.’ denmektedir.

Yeni Ticaret Kanunu Uyarınca Tutulacak Defterlerde Son Durum

Daha önceki yazılarımızda değinildiği üzere; 6102 sayılı Kanun’un defter tutma yükümlüğünü düzenleyen 64′üncü maddesinin 6335 sayılı Kanun’la değişiklik yapılmadan önceki birinci fıkrasında; “Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle malvarlığı durumunu, Türkiye Muhasebe Standartları’na ve 88′inci madde hükümleri başta olmak üzere bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.” hükmü yer almaktayken, 6335 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında bu fıkrada yer alan “Türkiye Muhasebe Standartları’na” ibaresi çıkartılmıştır.

Yapılan bu değişiklik uyarınca, ticari defterlerin, Türkiye Muhasebe Standartları’na göre tutulması yükümlülüğü kaldırılmıştır. Bu kapsamda, defterler eskiden olduğu gibi tutulacaktır.

6762 sayılı önceki Türk Ticaret Kanunu’na göre; tacir hükmi şahıs ise yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteri; tacir hakiki şahıs ise karar defteri hariç olmak üzere yukarıda yazılı defterleri veya işletmesinin mahiyet ve önemine göre sadece işletme defteri tutmak durumundaydı.

Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda tutulacak defterler belirlenirken; hükmi şahıs- hakiki şahıs ayrımı yapılmamış ve 64′üncü maddede tüm tacirlerin ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir şekilde ortaya koymak zorunda oldukları ifade edilmiştir. Keza, defterlerin, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulacağı ve işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin defterlerden izlenebilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

2013 Yılında Tasdiklenecek Defterler

A-) VERGİ USUL KANUNUNA GÖRE TUTULACAK VE TASDİK ETTİRİLECEK DEFTERLER:

GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN :

1)-Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler;

a)-Yevmiye Defteri

b)-Defteri Kebir (VUK hükümlerine göre tasdiki zorunlu olmayıp, tutulması zorunludur.)

c)-Envanter ve Bilanço defteri

2)-İşletme Esasına Göre Tutulacak Defter;

İşletme Defteri

3)-Serbest Meslek Erbabının Tutacağı Defter;

Serbest Meslek Kazanç Defteri 

Önemli Not: Yukarıda belirtilen mükellef grupları Yeni TTK ya göre başkaca herhangi bir defter tutmayacak, tasdik ettirmeyeceklerdir. Önceki yıllardaki tasdik ve defter tutma hükümleri devam etmektedir.

B-) TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE TUTULACAK VE TASDİK ETTİRİLECEK DEFTERLER:

KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN (LTD VE A.Ş)

6102 sayılı yeni TTK’nın 64.maddesinin üçüncü 

ve dördüncü fıkralarında belirtilen aşağıdaki defterlerin kullanılması gerekmektedir.

TTK’ya Göre Ticari Defterler

Türk Ticari Kanunu’nun ‘Ticari İşletme’ başlıklı birinci kitabının beşinci kısmı (Md. 64-88) ‘Ticari Defterler’le ilgili hükümleri içermektedir. 

Genel ilke olarak ‘Her tacir ticari defterleri tutmak ve defterinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri’ Türk Ticaret Kanunu’na göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Bu bağlamda ‘defterler üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulacak.’ Dolayısıyla ‘işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.’ (TTK Md. 64, f.1)

Defter tutmakla yükümlü bulunan gerçek ve tüzel kişiler münferit ve konsolide finansal tablolarını düzenlerken ‘Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları’na, kavramsal çerçevede yer alan muhasebe ilkelerine ve bunların ayrılmaz parçası olan yorumlara uymak ve bunları uygulamak’ zorundadırlar. (TTK Md. 88, f.1)

Buna göre gerçek ve tüzel kişilerin ticari defterlerinin, küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ticaret şirketlerinin finansal tabloları ile konsolide hesaplarının, hatta gereğinde esnafın Türkiye Muhasebe Standartları’na uygun kayıt tutması koşulu hükme bağlanmış bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun 68’inci maddesi gereği olarak ‘Tacir, ticari faaliyet döneminin başında ve her faaliyet döneminin sonunda varlık ve borçlarının tutarlarının ilişkisini gösteren finansal tabloyu  sırasıyla açılış bilançosunu ve yıllık bilançoyu çıkarmak zorundadır. Açılış bilançosunda, yıl sonu finansal tablolarına, yıl sonu bilançosuna ilişkin hükümler uygulanacak.’

TTK na Göre Tutulması Gereken Defterler Ve Defterlerin Açılış Ve Kapanış Tastikleri

1. Giriş :

6102 Sayılı TTK’ nun 64 maddesinin 5 nci maddesine istinaden defterler Vergi Usul Kanunu’na uygun olarak tutulmaya devam edilecektir.

Kamu gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafın belirlenen şirketler 01.01.2013 tarihinden itibaren Münferit ve Konsolide Finansal Tablolarını Türkiye Muhasebe Standartlarına göre düzenlemek zorundadırlar.

2. Kapsam :

2.1. Mükellef olarak kapsam;

Sermaye şirketleri

- Anonim Şirketler,

- Limited Şirketler,

- Hisseleri paylara bölünmüş komandit Şirket.

3. Tutulacak defterler, açılış, kapanış onayları, suç ve cezalar :

3.1. Tutulacak defterler;

Muhasebe ile ilgili defterler (Md.64-3)

- Yevmiye defteri

- Defteri kebir

- Envanter defteri

Ticari Defterler ve Tasdiki

Geçtiğimiz Çarşamba günü; “Şirket kuruluşunda yol haritası” başlıklı bir yazı yazmış ve sonunda da; ticari defterler ve defterlerin tasdikine ilişkin bilgileri sizlerle paylaşacağımı belirtmiştim.

Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda ticari defterler:

Yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 64’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında;

“Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır. Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. Yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar notere yaptırılır. Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir. Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmaz. Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı’nca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir.”