Çocuklarınızın eğitim giderlerini beyannamede indirebilirsiniz

Gelir Vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden; beyan edilen gelirin yüzde 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları indirim konusu yapılabilir. 

Eylül ayının girmesiyle hemen hepimizin gündemine okullar giriyor. Okulların açılması tatilden, yolların tamir ve bakımlarına kadar birçok planlamayı etkiliyor. Vergi kanunlarımızda da okul ve eğitim için düzenlemeler bulunuyor. Bilindiği gibi vergi kanunlarımızda okuyan öğrenciler için yapılan harcamaların vergi beyannamesinde beyan edilecek matrahtan indirilmesi imkânı tanınıyor. Bazı tanımlamalarda ve şartlar, sorunlar barındırmakla beraber bu imkânın tanınması eğitime verilen önemin bir göstergesi.

Gelir Vergisi matrahının tespitinde, Gelir Vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden; beyan edilen gelirin yüzde 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları indirim konusu yapılabilir. Buna göre, indirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak, yıllık Gelir Vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları toplamından önceki tutar esas alınır.

GVK - İndirilecek Giderler ve Uygulamaları - II

Bir önceki  “Gelir Vergisi Kanununda İndirilecek Giderler – I” başlıklı yazımızda

- Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan giderler

- Hizmetli ve işçilerin işyerinde yiyecek, giyecek ve barınma giderleri

konularına değinmiştik. Bu yazımızda GVK’nun 40.maddesinde belirtilen “İndirilecek Giderler” kısmında yer alan diğer konuların incelemesine devam edeceğiz.

3- Ödenen Sosyal Güvenlik Primlerinin Gider Olarak İndirilmesi (GVK 40/2);

Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatında iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (Bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartiyle), 27′nci maddede yazılı giyim giderleri indirim konusu yapılabilir.

Yukarıdaki kanun (GVK 40/b) maddesinde de belirtildiği üzere ödenen SGK Primlerinin gider olarak yazılabilmesi için ödenmiş olma şartı bulunmaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 88.maddesinde de “Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarları, gelir vergisi ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamaz” hükmü bulunmaktadır. Bu iki kanun maddesindeki ortak hükmün yani indirimin sadece ödemeye bağlı tutulmasındaki amaç SGK Primlerinin tahsilatının yapılmasını sağlamaktır.

GVK - İndirilecek Giderler ve Uygulamaları - I

Ticari kazancın elde edilebilmesi ve işletmenin asıl amaçlarından biri olan “varlığını devam ettirebilmesi” için yapılması zorunlu olan giderler bulunmaktadır. Bu giderleri kanunların bize çizdiği çerçeve içinde ticari kazancımızdan indirim konusu yapabiliyoruz. Peki her yapılan gideri indirim konusu yapabiliyor muyuz?

İşte bu yazımızda; yapılan bu giderlerin Gelir Vergisi Kanununca uygun olup olmadığını uygulama örnekleriyle değerlendirmeye çalışacağız. Gelir Vergisi Kanununu incelediğimizde giderin ticari kazançtan indiriminin söz konusu olabilmesi için yapılan faaliyetin iştigal konusu ile doğrudan veya dolaylı olarak bir bağı olması gerektiğini görebiliyoruz.

            G.V. Kanunun 40.maddesinde “İndirilecek Giderler” başlığı altında topladığı gider çeşitlerini tek tek ele almaya başlayalım.

1- Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan giderler; (GVK 40/1)

    “İhracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, bu bentte yazılı giderlere ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hâsılatın binde beşini aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler.”

   Götürü gider uygulaması 194 nolu GVKGT’nde açıklanmıştır. Bu duruma göre ihracat, yurt dışında inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmet verenler ile yurtdışı taşımacılık faaliyeti yapan gelir ver kurumlar vergi mükellefleri götürü gider uygulamasından yararlanabileceklerdir. Bu faaliyetleri bulunmayan işletmeler bu gider uygulamasından yararlanamazlar. Söz konusu tebliğde “ihraç kaydıyla mal teslimi” yapanlarında bu uygulamadan yararlanabileceği yazmakta iken tebliğin ilgili (I/4-b)  bölümü Danıştay tarafından iptal edildiğinden ihraç kaydıyla mal teslimi yapanlar götürü gider uygulamasından yararlanamazlar.

Sakatlık İndirimi ve Yararlanma Şartları

Özürlü vatandaşların, içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak ve özürlüler ile özürlü olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla öteden beri vergi hukukunda çeşitli düzenlemeler yer almıştır. Bunlardan birisi de özürlü ücretlilerin gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında dikkate alınan sakatlık indirimi uygulamasıdır.

4369 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikliklerle, sakatlık indiriminin kapsamı genişletilmiş, aşağıda da açıklanacağı üzere sakatlık indiriminden yararlananların içine; hizmet erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişiler, özürlü serbest meslek erbabı ve serbest meslek erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişiler ile basit usulde vergilenen bazı esnaf ve sanatkar da dahil edilmiştir.

Gelir Vergisi Kanuna göre, çalışma gücünün;

Asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat,

Asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat,

Asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır.

Sakatlık indiriminden

Asgari Geçim İndirimi - Soru Cevap

SORU 1: Asgari geçim indiriminden kimler yaralanır?

Asgari geçim indiriminden;
• Ücretleri gerçek usulde vergilendirilen tam mükellef gerçek kişiler (Diğer bir ifade ile ücretleri tevkif suretiyle vergilendirilen tam mükellef kişiler),
• Tevkifata tabi tutulmamış ücret gelirlerini yıllık beyanname ile bildirenler,
• Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesi kapsamında ücret kapsamında değerlendirilen ücret geliri elde edenler (Örneğin; sosyal güvenlik destekleme primi ödemek suretiyle çalışanlar ile kurumların yönetiminde görevli olanlar) yararlanır.


SORU 2: Asgari geçim indiriminden kimler yararlanamaz?
Asgari geçim indiriminden;

• Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı (Bunlar;
a) Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar;
b) Özel hizmetlerde çalışan şoförler;
c) Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri;
d) Gayri menkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar;
e) Gerçek ücretlerinin tespitine imkan olmaması sebebiyle, Danıştay’ın müspet mütalaasıyla, Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar)
• Ücret geliri elde etmeyen diğer gerçek kişiler,
• Dar mükellefiyet kapsamında ücret geliri elde edenler (İkametgahı Türkiye'de olmayan ve Bir takvim yılında 6 aydan az süre ile Türkiye'de ikamet edenler)
• Başka bir kanun hükmü (3218 Serbest Bölgeler Kanunu., 4490 Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu., 4691 Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu v.b.) uyarınca ücretlerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmayanlar yararlanamazlar.