Bağ-Kur'dan yetim aylığı alanlar dikkat!

* Ablam Bağ-Kur'dan yetim aylığı alıyor. Evlenip evlenmediği araştırılırken aylığı kesiliyor. Bu süreçte ablamın 2 aylığı kesiliyor. Bunu geri alma imkanımız var mı? 5...778388 nolu SMS

Bağ-Kur'dan yetim maaşı alan kız çocuklarının maaşları her yıl evlenip evlenmediklerini kontrol etmek amacıyla sistem tarafından otomatik olarak durdurulur. Durdurulan bu maaş da ilgilinin başvurması üzerine evlenmemişse tekrar açılır, alamadığı maaşlar tarafına ödenir. Ablanız, maaşının kesileceği ayı SGK'dan öğrenerek kesinti ayı gelmeden evlenmediğini belirtip maaşını almaya devam edebilir. Ayrıca evlenmediğine dair herhangi bir belge almanıza da gerek yok. Ablanızın evlenip evlenmediğinin görülmesi için nüfus kayıt örneği gerekli. 

5 yıldır bir fabrikada çalışıyorum. İşveren yıldırma politikası ile işten çıkartıp yerine teşvikle işçi almak istiyor. İşe girerken imzaladığımız sözleşme örneğini almamıştım. İşverenden bu sözleşmeyi hukuksal olarak isteme hakkım var mı? Bu belgeyi alırsam bir avukatla görüşüp işten çıkarma işlemine karşı dava açmak istiyorum. Yasal haklarım nelerdir? A.A.

İş Kanunu'na göre, işveren iş sözleşmesinin bir örneğini veya çalışma şartlarını gösteren bir belgeyi işçiye vermek zorundadır. Bu belgeyi işverenden talep edebilirsiniz. İşveren sizin haksız olarak İş Kanunu'ndaki hükümlere aykırı bir şekilde iş sözleşmenizi feshederse ihbar ve kıdem tazminatı talep etme hakkınız var. Ayrıca geçerli bir sebep olmadan iş sözleşmeniz sona erdirilmiş ise bir ay içerisinde işe iade davası açabilirsiniz.

Dul kadının çifte maaş almasının şartları

Son zamanlarda bana en çok sorulan sorulardan biri olan dul bayanların vefat eden anne veya babasından da hak sahibi olarak maaş alabilmesi için neler yapması gerektiği konusunu yazmıştım.

SGK’ya müracaat edenlere böyle bir haklarının olmadığı söylenmekte, SGK’ya yazılı olarak talepte bulunanlara da hem eşinden hem de anne yada babasından maaş alamayacağı son değişen kanunlara göre en yüksek olan maaşı tercih etmeleri gerektiğiyle ilgilide yazılı olarak bilgi gelmekte, asıl işte bu bilgi SGK’dan geldikten sonra çifte maaş almak için hak doğmakta çünkü kendilerine SGK’dan yazı geldikten sonra dava açmaları gerekmektedir.

Yargıtay’ın son kararı ile kocası veya aylık alacağı ana-babası 6.8.2003 gününden önce ölmüş olan dul kadınlara hem kocasından hem de ana-babasından aylık alma hakkı getirilmiştir.

Ancak, bu uygulamayı SGK hâlâ kabul etmediğinden dava gerekir. Bu sebeple durumunuz aşağıda belirteceğim şartlara uyuyorsa önce SGK’dan yetim aylığı talebinde bulunun, SGK reddedince de Yargıtay kararını örnek göstererek dava ediniz.

Dul kadının hem eşinden hem babasından aylık alabilmesinin ön koşulu, çalışmaması ve emekli olmamasıdır.

Son Yargıtay kararından yararlanmak için ise koca veya ana-babasından en az birisinin 6.8.2003 gününden önce vefat etmiş olmasıdır…

Sosyal Güvenlik Kurumu uygulaması gereğince; koca veya babası aynı kurumdan emekli olmuş ve her ikisi de vefat etmiş olan kadınların, hem kocasından hem de babasından aylık alma hakkı yoktur.

Dul ve Yetim Aylığı Bağlama Şartları

Ölen işçinin 900 günü varsa eşine dul aylığı bağlanır

SORU: Eşim 3 ay önce amansız bir hastalığa yakalanarak vefat etti. Geride ben ve 8 yaşında kızım kaldık. Eşimin toplam 840 gün SSK prim günü çıktı. Eşim 18 ay askerlik yaptı. Bu durumda eşim üzerinden bana ve kızıma SGK’dan ölüm aylığı bağlanması için nasıl bir yol izlememiz gerekir? Aysel GEDİK / İstanbul

CEVAP: Eşiniz ölüm tarihinde SSK’lı (4/a sigortalısı) sigortalısıdır. Ölüm aylığı bağlanması için gerekli olan hizmet süresi, kişinin öldüğü tarihte son olarak tabi olduğu sigortalılık statüsüne (Bağ-Kur, SSK, Emekli Sandığı) göre belirlenmektedir. Sizin eşinizin öldüğü tarihten önce son olarak tabi olduğu sigortalılık statüsü, SSK sigortalılığı olduğu için, ölüm aylığı buna göre belirlenecektir. Buna göre, eşinizin her türlü borçlanma günleri hariç (doğum, askerlik, yurt dışı borçlanması gibi) prim ödeme gün sayısı 900 gün olduğunda size ve kızınıza eşiniz üzerinden ölüm aylığı bağlanabilir. Ancak, eşinizin toplam prim ödeme gün sayısı 840 gün olduğundan bu şartı yerine getiremiyorsunuz. Size ve kızınıza ölüm aylığı bağlanması için, üstte belirttiğimiz şartın yanında birde prim ödeme gün sayısı ve borçlanma günleri dahil 1800 gün hizmet süresine sahip olduğunda, tarafınıza ölüm aylığı bağlanabilecektir. Sizin eşinizin bu şartı da yerine getirmediği görülmektedir. Bu sebeple, sizin bu yapmanız gereken şey, eşinizin sağlığında bir işyerinde çalışıp da sigorta günleri eksik yatırılan bir işveren varsa, bu işverenle görüşün. Durumunuzu ve toplamda 60 güne ihtiyacınız olduğunu, gerekirse ceza ve prim borçlarını kendinizin ödeyeceğini işverene belirtin. İşveren kabul ederse, iş mahkemesine iş veren aleyhine eşinizi 60 günlük sigortasız çalıştırdı diye dâvâ açın. Mahkeme kesinlikle lehinize sonuçlanacaktır. Mahkeme yaklaşık bir yıl sürer. Mahkeme sonucunda eşiniz üzerinden siz ve kızınız ölüm aylığı alabilirsiniz.