Dosya Masrafını Kurtarmak İçin...

"Sadettin Bey, köşenizde memur, işçi, emekli gibi pek çok kesimin sorunlarına yer veriyorsunuz. Benim de milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir sorum olacak. Gazetenizde, kredi kullanan vatandaşların bankaya ödedikleri dosya masrafını geri alabileceklerine dair haber okudum. Bunun üzerine pek çok kişi gibi ben de konut kredisi kullandığım (...) bankasına başvurdum. Dosya parasını bana geri veremeyeceklerini söylediler. Ben de o zaman sözleşmenin veya dosya masrafını aldıklarına dair dekontun bir nüshasını istedim. Fakat bu belgelerin her biri için benden 250 TL talep ettiler. Bankaların böyle bir para talep etme hakkı var mıdır? Eğer yoksa buna karşı hakkımızı nasıl aramamız gerekiyor? İnanın benim gibi pek çok insandan para talep ediyorlar. Bize bir yol gösterir misiniz?"

Selim Bey'in bahsetmiş olduğu haber gerçekten milyonlarca kredi müşterisi vatandaşı heyecanlandırdı ve pek çok kişi bankalara başvurdu. Dosya masrafını bankadan alamayan müşteriler ise tüketici hakem heyetine gitmek veya tüketici mahkemesinde dava açmak için kredi sözleşmesi ve ilgili belgelerden nüsha istediler. Buna karşılık da muhtelif tutarlarda para istenmeye başlandı. Ancak Selim Bey'den istenen 250 TL, şu ana kadar duyduğumuz en yüksek meblağ oldu. Yani birkaç sayfalık fotokopi için 250 TL isteniyor.

Banka kredisi almak için ücret bordrosu düzenletenlerin durumu

Çalışma hayatında çoğu vatandaşımızın asgarî ücretle veya buna yakın ücretlerle özel sektörde çalıştıkları hepimizin malûmudur.

Bu durumda olan kişiler, ev veya araç kredisi almak için asıl olarak ve gerçekten aldıkları ücretten daha yüksek miktarları içeren ücret bordroları düzenletmektedirler. Çünkü, bankalar tarafından kredi başvurusunda bulunan kişilerden belli bir gelir düzeyine sahip olunması istenilmektedir. Uygulamada bir çok kişi ise, bankalar tarafından istenilen ve bir kereye mahsus olan bu şartı, tanıdıkları bir muhasebeci ve işverenle anlaşıp gerçek dışı yüksek miktarlı ücret bordrolarıyla yerine getirmektedirler.

.
Muhasebeciler ve işverenler genellikle bu yüksek miktarlı ücret bordrolarını kendi işyeri kayıtlarına (yevmiye defteri, defter-i kebir vb.) işlememektedirler. Bu durumda gerçekte olmayan ve yasal deftere işlenmeyen kayıt dışı ve sahte bir bordro ortaya çıkmaktadır. İşte, yalnızca bankalardan kredi almak için gerçek ücret düzeyinin üzerinde düzenlenen ücret bordroları sahtedir. Bu sahteliğin sorumlusu ise, işveren, muhasebeci ve kredi talebinde bulunan vatandaştır. Bu tür usûlsüzlükler, Cumhuriyet Savcılıkları’na suç duyurusunda bulunularak ve SGK’ya bildirilerek önlenebilir.

.
Eğer böyle bir usûlsüzlük SGK’ya bildirilirse, SGK tarafından bahse konu bordro görülmek şartı ile, işverene ek prim hizmet belgesi istenmesi, idarî para cezası, yasal defter ve belge geçersizliği cezası, işyeri aylık prim hizmet belgesinin yasal süresinde verilmemiş olması idarî para cezası verilir ve ayrıca Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunulur.

.
Bir de bazı durumlarda, kişi hiç o işyerinde çalışmamasına rağmen, tanıdığı bir kişiye ait işyerinden ücret bordrosu düzenletmektedir. Bu şekilde düzenlenen bordrolar ileride başını yakabilir. Çünkü, kişi söz konusu ücret bordrosuyla o gün için o işyerinde çalıştığını kanıtlayıp kendisini sigortalı saydırabilir. Gerçek ücretin üzerinde sadece banka kredisi almak amaçlı düzenlenen ücret bordroları, kişilerin o işyerinde gerçek ücretlerini ortaya koymak amaçlı delil olarak kullanılamaz. Yargıtay’ın bu konuda çok sayıda kararları bulunmaktadır.

İşçi maaşının bankadan yatmasında istisna var mı?

Okurumuz Berkay Sarıoglu, inşaat firmalarının önemli bir sorununu yazmış. Okurumuz "Maaşların Bankadan yatırılması Zorunluluğu getirildi. 10 işçi ve üzeri eleman çalıştıran firmaların maaşları bankadan yatırması gerekiyor. İnşaat işlerinde de durumun aynı olduğunu sizin yazınızdan biliyoruz. Çalıştığım şirketin 1-2 inşaatı var ve bu inşaatlarda 30 civarı işçi çalışıyor. Ama çoğu işçi 3-5 gün çalışıp çıkıyor ve devamlı işçi sayısı 5-6 kişiyi geçmiyor. Bir ay içinde bir işçi 5-6 gün çalışıp gidiyor. Bu işçiyi nerde bulurum bir daha. Bu zorunluluğun bir istisnası var mıdır? Nasıl hareket edeceğimizi bilemiyoruz." diyor.

Mevcut uygulamalara göre işçinin, gazetecinin ve gemi adamının; ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakının mevduat bankaları ile katılım bankaları aracılığıyla ödenmesi gerekiyor.

Türkiye genelinde en az 10 gazeteci / işçi / gemiadamı çalıştıran işverenler, çalıştırdıkları personele o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlü tutulmuştur. Yani maalesef bankadan...

Ancak personeline banka aracılığıyla ödeme yapması gereken işverenlerin, işyerlerinin bulunduğu yerde banka şubesi bulunmaması ya da çalışanlara mevduat bankaları ile katılım bankaları aracılığıyla ödeme yapılmasına imkân bulunmaması hâlinde ödemelerin TC Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü şubeleri aracılığıyla yapılabileceği düzenlenmiştir. Buna göre ya işçileri işe başlattığınızda banka hesap numaralarını da almanız veya bankadan yatırma imkânınız yoksa PTT üzerinden ödeme yapmanız gerekmektedir.