Engellilerin Güncel Hayattaki Vergi ve SGK Avantajları

Bilindiği gibi,  193 sayılı GVK’na göre, çalışma gücünün  minimum %80’nini kaybetmiş bulunanlar birınci derecede engelli,  %60’ını  kaybetmiş bulunanlar ikınci derece engelli ve en az %40’ını  kaybetmiş olanlar ise üçuncü  derece engelli olarak kabul  edilmektedir.

a) Vergi indirimi, yazısı ile erken emeklilik hakkı

b) Gümrük vergisinden istisna edilen  eşya (Gümrük Kanunu md.167/12),

c) Özel tertibatlı  engelli  aracını ithal edilecek kişiler (1 Sıra Nolu  Gümrük Muafiyeti Tebliği md.26),

d) Yurt  içinden  alınan araçlarda özel tüketim vergisi ile ilgili istisna,

e) Motorlu taşıtlar vergisinden sağlanan  vergi avantajları,

f)  3065  sayılı KDVK’na göre sağlanan  vergi  avantajları,

g) Emlak  vergisinde, bina, arsa, arazi vergisi ile ilgili istisna,

MALÜL EMEKLİLİK İÇİN SAYILAN  HALLER

Eski yönetmeliğe göre sadece böbrek ve karaciğer nakli olan hastalar malul sayılıyorken, kalp, akciğer ve barsak nakli olan hastalara da maluliyet hakkı getirildi.

> Kronik böbrek hastalığı olan vatandaşlar diyalize girmeden de doktor raporuyla maluliyet hakkı kazanabilecek.

> Downsendromu, otizm gibi hastalıklar da listeye eklendi.

> Eski yönetmelikte maluliyet şartlarıyla ilgili olarak çok farklı hastalık gruplarını içeren, somut olmayan kriterler, yeni yönetmelikte birçok hastalık için ayrıştırıldı, kriterler somut hale getirildi.

> 1 yıllık kontrol muayeneleri kaldırıldı. Sadece Yönetmelik 15’ınci maddede belirtilen durumlarda kontrol muayenesi yapılacak.

> Kemik iliği nakli hastalarına da maluliyet hakkı getirildi. Ancak kemik iliği nakillerinde 1 yıllık kontrol muayeneleri devam edecek.

> Birkaç istisna dışındaki tüm kanser hastalarına 18 ay, lösemi hastalarına 24 ay, bulaşıcılığı yüksek veya tedaviye dirençli olan hastalıklar için 2 yıl süreyle maluliyet hakkı getirildi.

> Yatalak, bakıma muhtaç kişiler yeni düzenleme ile malul sayılabilecek.

NE ZAMAN EMEKLİ OLABİLİRİM?

Hakkı K.

27.02.1965 doğumluyum. 01.07.1987 tarihli sigorta girişim var. 1985/1986 yıllarında 18 ay askerlik yaptım. Sigortalı olarak çalışmaktayım. Askerlik borçlanması yaparsam, ne zaman emekli olabilirim? Teşekkür ederim.

CEVAP: Verdiğiniz bilgilere göre, 25 yıl, 50 yaş, 5.375 günle emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz 01.07.1987 tarihinden önce olduğu için, 8 ayını borçlanırsanız, giriş tarihiniz 01.11.1986 olur. 49 yaşınızın dolduğu 27.02.2014 tarihinde emeklilik müracaatı yapabilirsiniz.

Fatıma D.

05.04.1964 doğumlu bayanım. 31.07.1986 tarihinde başlayan 9 yıl 8 ay 5 gün Bağ- Kur hizmetim var. 799 gün sigortam var. 1989 ve 2000 doğumlu iki çocuğumuz var. Doğum borçlanması yapabilir miyim, ne zaman emekli olabilirim? Teşekkür ederim.

CEVAP: 31.07.1986 tarihli BAĞ-KUR girişiniz ve 4/a, 4/b mevzuatına göre ödenmiş toplam 4.284 gününüz var. 20 yıl, 43 yaş ve 5.150 günle emekli olabilirsiniz. 20 yılınız ve yaşınız dolmuş. 866 gün daha 4/a kapsamında prim öderseniz; 5.150 gününüz ve 3,5 yıl tamam olur ve emeklilik müracaatı yapabilirsiniz. İlk girişiniz BAĞ-KUR olduğu için, doğum borçlanması yapma şansınız yoktur.

LÜTFİ KÖKSAL / TÜRKİYE

Yemek Parasının Vergi ve SGK Mevzuatı Açısından Değerlendirilmesi

5510 sayılı Kanun'un 80'inci maddesi uyarınca tüm ayni yardımlar herhangi bir sınır olmaksızın SGK prim matrahı dışında kaldığından personele yemek sağlanması, yemeğin nerede yenildiğine ve herhangi bir hadde bağlı olmaksızın SGK prim matrahının dışında tutulacaktır. 

Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin %6'sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, aylık prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir. Ticket-Yemek Kuponu-Sodexo verilmek suretiyle yemek yardımı sağlanması durumunda SGK primine dahil edilmeyecektir. Sadece Nakit yemek parası ödemelerinde istisna tutarı aşan kısım sigorta primine dahil edilecektir.

Öte yandan, sigortalılara ay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinin dışında yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemek kuponu karşılığında) gerek işyerinde, gerekse işyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslara fatura karşılığında yemek bedeli olarak ödenen fatura bedelleri prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Basit Usul’e Tabi Mükelleflerin Yanında Çalışanların Durumu

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin kendi işyerlerinde bilfiil çalışmaları veya bulunmaları şarttır. Ancak, bu mükelleflerin işlerinde yardımcı işçi çalıştırmaları veya çırak kullanmaları bu şartı bozmayacaktır.

Nitekim 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 47.Maddesi 1.bendinde “Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat, hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde iş sahibinin dul eşi veya küçük çocukları namına işe devam olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup bulunmamalarına bakılmaz.)“ denilerek Basit Usule tabi mükelleflerin yanında işçi çalıştırabilecekleri ve bununda Basit Usul şartlarını bozmayacağı anlaşılmaktadır.

507 sayılı Esnaf Sanatkarlar Kanunu “Madde 2 - İster gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belli yerinde sabit bulunsunlar, ticareti sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icabettirmeyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayısıyle ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmiyen, aynı niteliğe (Sermaye unsuru olsun, olmasın) sahip olmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve hizmet kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren hizmet, meslek ve küçük sanat sahipleriyle, bunların yanlarında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin birinci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları dernekler bu kanun hükümlerine tabidir.” denilmek sureti ile, Basit Usule Tabi Mükellefler‘in yanında çalışanların da esnaf kabul edilerek; Esnaf ve Sanatkarlar Odası‘na kayıt yaptırmaları, Sosyal Güvenlik Kanunu açısından da 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu’na (Bağ-Kur) tabi olmaları gerekmekteydi. www.muhasebenet.net 

Süresinde Düzenlenmemesi Nedeniyle Hiç Düzenlenmemiş Sayılan Faturalardaki KDV İndirilebilir mi?

I- GİRİŞ 

Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 231/5. maddesine göre, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi (7) gün içinde düzenlenmesi gerekmekte olup, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılmaktadır. 

Uygulamada, yedi günlük sürede düzenlenmemesi nedeniyle VUK yönünden hiç düzenlenmemiş sayılan faturaların geçerliliği ve bu faturalarda gösterilen KDV’lerin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı konularında tereddütlerle karşılaşılmaktadır. 

Aşağıda, VUK yönünden süresinde düzenlenmemesi nedeniyle hiç düzenlenmemiş sayılan faturaların geçerliliği ve bu faturalarda gösterilen KDV’lerin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı konusu incelenecek, Maliye Bakanlığı görüşlerine de yer verilmek suretiyle kişisel görüşlerimiz belirtilecektir. 

II- SÜRESİNDE DÜZENLENMEMESİ NEDENİYLE HİÇ DÜZENLENMEMİŞ SAYILAN FATURALARDAKİ KDV’NİN İNDİRİLİP İNDİRİLEMEYECEĞİ 

A- BU KONUDA ORTAYA ÇIKAN GÖRÜŞLER 

VUK’un 231/5. maddesinde hükme bağlanan yedi günlük sürede düzenlenmeyen faturalarda yer alan KDV’lerin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı konusunda iki farklı görüş bulunmaktadır. Bu görüşler aşağıdaki gibidir: 

Birinci Görüş: Yedi günlük süre geçtikten sonra düzenlenen fatura hiç düzenlenmemiş sayıldığından, diğer bir ifade ile vergi hukuku yönünden yok kabul edildiğinden, bu belgeye dayanılarak KDV indirimi yapılması mümkün değildir(1). 

Yeni TTK’ya Göre Kurulacak Olan Anonim ve Limited Şirketlere Vergi Dairelerince Potansiyel Vergi Kimlik Numarası Verilmesi

I- GİRİŞ

Bilindiği gibi, 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır(1). 

II- YENİ TKK’YA GÖRE BLOKAJ

Yeni Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulacak olan sermaye şirketlerinde sermayenin 1/4’ü ortaklar adına bir bankada bloke edilmesi zorunludur. Daha sonra şirketin tescil ve ilanını müteakiben bu blokaj çözülebilmektedir. Esasında 1/4 blokaj kurucu ortakların sermaye taahhüdü olarak dikkate alınmalıdır. Kurucular tarafından 1/4 blokaj yatırılmadan şirket kurulamaz. Şirketin kurulmasını izleyen günden sonra ticaret sicilinden verilen yazıya göre de yatırılan blokaj çözülecektir. 

Yeni Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre anonim veya limited şirketler tek kişi ile kurulabilmektedir. Bu kuralın tek istisnası sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerdir. Bu şirketlerin sadece 5 kişi ile kurulması gerekecektir(2). 

III- YENİ KURULAN ŞİRKETLERİN KURULUŞ AŞAMASINDAKİ İŞ VE İŞLEMLER

Diğer taraftan, yeni kurulan şirketlerin gerek kuruluş aşamasında ve gerekse kuruluşu müteakip yapacağı iş ve işlemler vergi dairesi açısından kısaca aşağıda özetlenmektedir. 

Buna göre;

1- Yeni kurulacak olan şirketler vergi dairelerine dilekçe ekinde şirket ana sözleşmesi aslı veya noter onaylı bir sureti ile şirketin bağlı olacağı vergi dairesine bildirilecektir. 

Adli Tatilde Vergi Davaları

Adli tatil, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 61. maddesinde 'çalışmaya ara verme' başlığı altında yer alıyor. Söz konusu düzenlemeye göre, 'Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuzbir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler.' Adli tatil döneminde nöbetçi mahkemeler görev yapıyor.

VERGİ DAVALARINA ETKİSİ

İYUK'un 8. maddesinin üçüncü fıkrasında; 'Bu kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır' hükmü yer alıyor.

Buna göre, İdare ve Vergi Mahkemelerinde açılacak davalarda, dava açma süresinin son gününün adli tatile rastlaması halinde, dava açma süresi adli tatilin bitiminden itibaren 7 gün uzuyor.

Dikkat edilmesi gereken nokta, sürenin herhangi bir gününün değil; 'son gününün' adli tatile rastlaması. Son günü adli tatile rastlamayan süreler açısından adli tatilde geçirilen sürelerin bir etkisi bulunmuyor.

TAHSİLAT İŞLEMLERİNE KARŞI AÇILACAK DAVALAR

Adli tatilin süre uzatıcı etkisini düzenleyen İYUK 8/3'de 'bu kanunda yazılı süreler' ibaresi yer alıyor. İbarenin sözel (lafzi) yorumundan, düzenlemenin sadece İYUK'ta yazılı olan süreleri ilgilendirdiği anlamı ortaya çıkıyor.

Böyle bir yorum benimsendiğinde; ödeme emri, teminat isteme, ihtiyati haciz gibi işlemlere karşı açılacak olan davalarda sürenin uzamasının söz konusu olmayacağı sonucu ortaya çıkıyor.

Konuyla ilgili farklı yargı kararları var. Ayrıca, uzmanlar arasında da görüş ayrılığı bulunuyor. Konunun yasal olarak düzenlenmeye ihtiyacı var. Yasal düzenleme yapılıncaya kadar bu nitelikteki işlemler üzerine açılacak davalarda süre yönünden dikkatli olunması gerekiyor. Bu bağlamda, son günü adli tatile rastlasa bile tahsilat işlemlerine karşı nöbetçi mahkemeye dava açılmasını öneriyoruz.

Vergi Borcunun Ortadan Kalkması

I- GİRİŞ

Hukuk devletinde her “hak” ve “yükümlülük/borç” yasalarla doğar ve yasalarla sonlanır, bu nedenle hukuksuz hak ve borç olmaz.

Bir ülke yönetimini üstlenen devletler, bu yönetim ödevini üstlenirken yönetilenlerden bir “gelir” almak zorundadırlar. Alınan gelirlerin bir bölümü “vergi kavramı” içinde yer alır.

Vergi, kişilerden devlet gereksinmelerini karşılamak için karşılıksız olarak ve yasa zoruyla alınan bir gelirdir. Vergi önce bir olay sonucu doğar ve normal olarak vergi borcundan gerçek kişiler ya da tüzel kişiler ödeme sonucu kurtulur. Gerek vergi borcunun doğuşu, gerekse ortadan kalkması yasal kurallara bağlanmıştır.

Vergi borcu, devlet için bir hak, vergi yükümlüsü için ise, bir borç niteliği taşır, hem hak olma hali, hem de borç olma hali uzun süreli değildir. Vergi borcu normal olarak “ödeme” ile ortadan kalkar, ancak bazı hallerde yasal koşulların gerçekleşmesi halinde vergi borçları ödeme dışında da ortadan kalkabilmektedir. Bu çalışmamızda ödeme dışında hangi yasal hallerde vergi borçlarının ortadan kalkabileceği üzerinde kısada olsa durmak istiyoruz. Zira, vergi yükümlüleri için ödeme dışında vergi borcunun ortadan kalkmasında özellikle zaman aşımı büyük önem taşımaktadır. Büyük bir kurtarıcı rolü üstlenmiştir.

Vergi borcunun ödeme dışında ortadan kalkmasını sağlayan hukuk yapısının içeriği hem vergi yönetiminin yönetsel yorumları, hem de vergi yargı yerlerinin hukuksal yorumları konuyu ilginç hale dönüştürmüştür. Bizde bu nedenle konuyu irdeleme gereksinimi duyduk.

II- VERGİ BORCUNUN ORTADAN KALKMASI

Verginin doğuşu “vergiyi doğuran olay” ile başlar ve ödeme ya da vergi borcunun ortadan kalkmasına değin aşama aşama evreler izleyerek ödeme ya da yasal olarak ortadan kalkıncaya kadar “yükümlülük”sürer. Bir vergi borcunun ortadan kalkması doğal olarak “ödeme”nin gerçekleşmesidir. Bunun dışında ortadan kalkma gerekçeleri olağanüstülük taşımaktadır. Bu çalışmamızda bizde bu olağanüstü durumlar üzerinde durmak istiyoruz ve bu olağanüstü durumlar nedir sorusunun yanıtını vermeye çalışıyoruz.

Anonim Şirketlerin Vergisel Avantajları

Geçen haftaki yazımızda da belirttiğimiz üzere 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanununu anlatmaya devam edeceğiz. Bu haftaki konumuz ise A.Ş’lerin vergisel avantajları. Ancak konuya girmeden önce şunu bir kez daha belirtelim ki artık tek kişi A.Ş veya limited şirket kurabilecek. Sermaye açısından ise A.Ş’lerde değişiklik yok(50.000 TL) ancak limited şirketlerde en az sermaye 10.000 TL olacaktır.

Gelelim A.Ş’lerin vergi avantajlarına. Bu konuya değinmeden çok kısa bir hatırlatma da bulunmak istiyorum sizlere, yeni TTK nın uygulamaya girmeden önce bazı hükümlerinin düzeltilmesi halinde şu an ticari hayattaki A.Ş sayısının mutlaka artacağını göz ardı etmeyelim. Şimdi A.Ş’lerin vergisel avantajlarına değinecek olursak;

İlk dikkat çeken ve en önemli olan ‘‘hisse senedi’’ yani yeni adıyla ‘‘pay senedi’’ dir. Bu bahsettiğimiz konu aslında şunu ifade etmektedir ki, hisse senetlerinin ya da onun yerine kullanılan ‘‘geçici ilmühaberlerin’’ edinilme tarihinden itibaren 2 yıl geçtikten sonra elden çıkartılması GVK mükerrer 80. Maddesi gereğince vergilendirilmeyecek değer artış kazancı sayılmaktadır. Ancak limited şirket hissesinin herhangi bir süresi yoktur ve ne zaman satılırsa satılsın mutlaka vergiye tabi değer artış kazancı olarak değerlendirilecektir. Ayrıca A.Ş ye iştirak eden ve bu A.Ş den hisse senedi veya yerine kullanılan geçici ilmühaber alan sermaye şirketleri bunları elden çıkardığı takdirde KDV kanununa göre vergiden istisnadır yani bu işlemden dolayı herhangi bir KDV hesaplanmasına gerek kalmamaktadır. Diğer önemli bir konu ise, A.Ş’lerde yönetim kurulu olmayan üyelerin vergisel ödevlerden hiçbir sorumluluğu yok iken limited şirketlerde her ortak paylarıyla sorumlu tutulmaktadır.

Vergi Levhası Tasdiki - 2

Dün başladığımız vergi levhasının tasdiki konusuna bugün de devam ediyoruz.

3-Vergi levhasının alınması:

Gelir/kurumlar vergisi mükellefleri tarafından gelir/kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresi içinde verilmesi halinde vergi levhası, Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemi tarafından söz konusu beyannamelerde yer alan bilgilere göre otomatik olarak oluşturulacak ve mükellefin internet vergi dairesine aktarılacaktır.

Mükellefler tarafından gelir/kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresi içinde verilmediği ancak beyannamelerin vergi levhasının kanuni alınma süresi içerisinde verilmesi durumunda, vergi levhası sistem tarafından otomatik olarak mükellefin internet vergi dairesine aktarılacaktır. Her iki durumda da mükellefin vergi levhasını süresinde aldığı kabul edilecektir.

Vergi levhasını yazılı almak isteyen mükellefler, ilgili dönem beyannamelerini vermiş olmak kaydıyla internet vergi dairesinden bizzat kendileri veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler (meslek mensupları) aracılığıyla internet vergi dairesinden yazdırabilirler.

Bu şekilde alınan vergi levhalarının ayrıca vergi dairesine veya meslek mensuplarına imzalattırılmasına veya tasdik ettirilmesine gerek bulunmamaktadır. İnternet vergi dairesinden erişilebilen vergi levhası üzerinde yer alan, sistem tarafından verilen onay numarası ve tarihi, vergi levhasının tasdiki hükmündedir.

Vergi Levhası Tasdiki - 1

Her yıl olduğu gibi bu yılda vergi levhasının tasdiki konusuna değineceğiz.

Bilindiği gibi, 6111 sayılı Yasanın 82’nci maddesiyle, Vergi Usul Kanunu’nun 5’inci maddesindeki; “...levhayı merkezlerine, şubelerine, satış mağazalarına iş sahipleri ile mükellefler tarafından kolayca okunup görünecek şekilde asmak zorundadırlar.” ibaresi “levhayı almak zorundadırlar.” şeklinde değiştirilmiş ve bu değişiklikle vergi levhasının asılma zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır.

Vergi levhası almak mecburiyetinde olanlar:

a-Gelir Vergisi mükellefleri;

1-Ticari kazanç sahipleri,

2-Zirai kazanç sahipleri (Gelir Vergisi Kanunu’nun 52’nci maddesinin altıncı fıkrasında sözü edilen yazıhaneyi açmış olanlar),

3-Serbest meslek erbabı,

4-Adi şirketler,

5-Kollektif şirketler,

6-Adi komandit şirketler.

b-Kurumlar Vergisi Mükellefleri;

1-Anonim şirketler,

2-Limited şirketler,

3-Eshamlı komandit şirketler,

4-İş ortaklıkları,

olarak sıralanmıştır.

Vergide Beklenen Değişiklikler

Çok yakında çıkması beklenen kanuni düzenlemelerin bir kısmı vergiyle ilgili. Kanunda yer alması muhtemel olan düzenlemelerin bir kısmı şöyle.

Konutlarda uygulanan KDV oranı değişiyor

Konut teslimlerinde konutun ve arsanın vergi değerine göre oran belirleme yetkisi getirilmekte. Konutlarda mevcut haliyle 150 metrekarenin altında olanlara % 1, üzerinde olanlara ise %18 oranında KDV uygulanmakta. Satış değerinin bu uygulamada maalesef bir önemi yok. Anadolu’da küçük bir ilçede 150 metrekarenin üzerinde 100 bin TL’lik konuta %18 oranında KDV ödenirken, İstanbul’da 75 metrekare olan ancak değeri milyon TL’yi geçen konuta ödeyecek KDV oranı ise sadece %1. Bu haksız uygulama zaman zaman 1 metrekarelik fark için alıcıların %17 oranında fazla KDV ödemelerine de neden olmakta.

Yeni düzenleme ile satın alınacak olan konutun bina ve arsa vergi değerleri dikkate alınarak Bakanlar Kuruluna KDV oranını belirleme yetkisi verilecek. Bakanlar Kurulu’nun belirleyeceği KDV oranları vergi değerlerine ve diğer belirleyeceği kriterlere göre %0, %1, %8 ve %18 oranı şeklinde olacak.