Çırak-Stajyer ve Öğrencilerin Sigortalılığı

5510 s. Kanunun 5. maddenin 1. fıkrasının (b) bendi gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler ile 2547 sayılı Kanunun 46. maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82. maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanmış olup, bunlar Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı sayılmışlardır.

Ancak, 3308 sayılı Kanunun 37. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının örgün eğitim sisteminden ayrılmış, istihdam için gerekli yeterliklere sahip olmayan kişilerin iş hayatında istidam imkanı olan görevlere hazırlamak amacıyla meslek kursları düzenleyeceği, kurslara katılanların kursa devam ettikleri sürece bu Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan yararlandırılacağı öngörüldüğünden, bu kurslarda mesleki eğitim gören öğrenciler de Kanunun 5. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Hatır-Gönül İlişkilerine İstinaden Sigortalılık Bildirimi Yapan İşverenler Dikkat!

I-GİRİŞ:

Sigortalılığın tanımı, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun da sigortalı sayılanlar konulu 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; “Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılırlar.” Şeklinde yapılmıştır. aynı kanunun 7. maddesinde Sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;(a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî eğitime veya zorunlu staja başladıkları tarihten itibaren başladığı belirtilmiş. Yine, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 12. maddesinin 1. fıkrasında; “4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir.” Denilmektedir. Bu maddede en önemli olan husus ise sigortalılığın başlangıcının “...çalışmaya, mesleki eğitime veya zorunlu staja başladıkları tarihten itibaren başlar” vurgusudur. “Çalışmaya başlamak” ifadesi gayet açık bir şekilde sigortalılığın başlangıcında fiili çalışmayı kastetmektedir, açık bir ifade kullanmak suretiyle fiili hizmetin sigortalı sayılmanın şartları arasında olduğunu ortaya koymaktadır.

II-HİZMET AKDİNİN TANIMI

Ne 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda, ne de 4857 sayılı İş Kanunu’nda hizmet akdinin tanımı açık bir şekilde yapılmamış, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 313. maddesinde tanımlanmıştır. Borçlar Kanunu’ndaki tanıma göre hizmet akdi: “Hizmet akdi bir mukaveledir ki onunla işçi, muayyen veya gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona ücret vermeyi taahhüt eder” şeklinde tanımlanmıştır.

Kanundaki tanımı ve Yargıtay kararlarına göre hizmet akdinin bazı unsurları bulunmaktadır ki bunlar şu şekilde özetlenebilir:

Soru ve Cevaplar / 06.10.2012

20 yıldır bir iş adamının evinde ,ev işlerinde yardımcı eleman olarak çalıştım.Sigortam ödenerek Haziran ayında emekli oldum.Artık bu evde çalışmak istemiyorum.Emekli maaşım ile geçineceğim.

Apartman görevlileri kıdem tazminatı alırken,benim kıdem tazminatı alma hakkım var mı?Ev Hizmetlisi.

Sayın okurum,

4857 sayılı İş Kanununa göre 4’inci maddesinde (e)bendinde Ev Hizmetlerinde çalışanlar bu kanunundan istisna edilmişlerdir.

Bundan dolayı 1475/14.Maddesine göre Kıdem Tazminatı hakları bulunmuyor.

6098 sayılı Borçlar Kanunun ilgili maddelerini incelediğimizde;

Kıdem tazminatı konusunda düzenlemeye gidilmemiştir.

Bundan dolayı tazminat isteme hakkınız bulunmamaktadır.

**

Sizden Gelen Sorulara Cevaplar

49 YAŞINDA EMEKLİ OLACAKSINIZ

05/06/1965 yılında doğdum.07/06/1985 yılında ilk defa SSK’lı oldum.17,5 yıl Bağ-Kur’lu oldum.

01/09/2007 tarihinden itibaren 3,5 yıl kadar SSK prim ödedim.Ne zaman emekli olurum?Suat

24.05.1985-23.11.1986 arasında

25

49

5300

Yukarıdaki tabloya göre 25 yılınız ve gününüz dolmuştur.05/06/2014 yılında emekli olacaksınız.

**

İŞ KANUNUNDA EV TAŞIMA İZNİ YOK

Evimi taşıyorum.İş Kanununda ev taşıma izni var mıdır?Teoman

İş Kanununda bununla ilgili bir düzenlemeye gidilmemiştir. İşvereniniz tarafından ücreti yada ücretsiz olarak bu izini sizi kullandırabilir.

**

Staj sigortası borçlanılabiliyor mu?

Öğrencilerin iş hayatına uyum sağlaması, iş hayatını tanımaları ve mesleki yetkinliklerini geliştirmeleri amacıyla eğitim gördükleri okullarda staj yaptırılmaktadır.


3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu'nda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası ile anne-babası üzerinden sağlık yardımı hakkı olmayanlar için de ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaktadır.
Okurumuz Muzaffer Gursoy, "Ben 1.9.1987'den çıraklık sigorta girişliyim. Fakat duyduğuma göre bu sayılmıyormuş. Prim ödemem 1996 senesinden itibaren başlıyor. Eğer çıraklık sigortası sayılmıyor ise geçmişe dönük borçlanma ödeme imkanı var mı? Bu şekilde ne zaman emekli olurum?" diyor.


Okurlarımızın merak ettiği konuların başında çıraklık veya meslek liselerindeki staj sigortasının emekliliğe etkisi olup olmadığı veya bu günlerin borçlanılmasının mümkün olup olmadığı geliyor.

Hemen belirtmeliyiz ki, çıraklık veya öğrencilik döneminde staj yapılmasından dolayı ödenen sigorta primlerinin emekliliğe bir etkisi yoktur, toptan ödeme yapılmaz, sigorta başlangıç tarihi olmaz ve prim günleri emeklilikte dikkate alınmaz.


Ayrıca, bu şekilde geçmiş yıllardaki staj süresini borçlanma yönünde bir hazırlık olmadığı gibi, bu yönde bir yasa da bulunmamaktadır. Bu nedenle staj sigortasından sonraki ilk normal sigortalı olarak çalışılan tarih sigorta başlangıç tarihi olarak emeklilikte dikkate alınacaktır.